Communicatiemanagement is een begrip dat pas sinds de jaren tachtig als zodanig wordt gebruikt. Sinds die tijd is er naar dit vakgebied slechts weinig onderzoek gedaan. Wanneer wel onderzoek is gedaan, wordt in die studies de term communicatiemanagement vaak verschillend opgevat. Wanneer je op zoek gaat naar literatuur over communicatiemanagement, kom je 2 namen veelvuldig tegen: Grunig en Van Ruler. In dit artikel, wat eerder op Communicatiecoach.com is gepubliceerd, werpen we een blik op communicatiemanagement vanuit de theorie en praktijk.

Definitie
De definitie die Grunig hanteert voor communicatiemanagement is: het geheel van planning, uitvoering en evaluatie van de communicatie van een organisatie met zowel interne als externe publieksgroepen die de mogelijkheden van een organisatie beïnvloeden om gestelde doelen te bereiken. Van Ruler definieert communicatiemanagement als: een specialistische functie binnen een organisatie, die zich bezighoudt met het initiëren, sturen en faciliteren van communicatie- en informatieprocessen in de context van de organisatie, binnen een bepaald beleidskader en vanuit de optiek van het functioneren van die organisatie in haar omgeving. Wanneer we beide definities gaan vergelijken zien we veel overeenkomsten. Het is planmatig (bij Van Ruler: beleid), communicatie met de publieksgroepen (bij Van Ruler: omgeving) en met een bepaald doel (bij Van Ruler: functioneren). Wanneer we een meer op de praktijkgerichte definitie willen samenstellen van het begrip communicatiemanagement, krijgen we: Het planmatig opzetten, uitvoeren en evalueren van communicatie van een organisatie met haar interne en externe publieksgroepen, ter ondersteuning aan de organisatiedoelstellingen.

Communicatiemanagement in de praktijk
In plaats van communicatiemanagement wordt er ook wel gesproken over geïntegreerde communicatie of communicatiebeleid. Communicatiemanagement is eigenlijk niets anders dan alle communicatieactiviteiten van een organisatie. Van public relations tot marketingcommunicatie en van reclame tot sponsoring. De kracht van communicatiemanagement is het feit dat de verschillende communicatiegebieden en -middelen op elkaar zijn afgestemd en elkaar daardoor kunnen versterken.

Daar de term communicatiemanagement het hele vakgebied omvat (en ook lekker klinkt), kun je communicatiemanagement vaak als vak op hogescholen en universiteiten volgen. Ook particuliere opleiders bieden onder deze naam cursussen en trainingen aan.

Daar de term communicatiemanagement veelvuldig wordt gebruikt is het belangrijk om goed te weten wat de afzender ermee bedoelt. Dat voorkomt bijvoorbeeld teleurstellingen bij het inschrijven voor een cursus.

Communicatiemanagement: gedragen door de organisatie Communicatiemanagement is alleen van toegevoegde waarde als het een volwaardig onderdeel is van het organisatiebeleid. Het organisatiebeleid is de bron van communicatiemanagement. Communicatiemanagement is ondersteunend aan het organisatiebeleid en draagt bij aan het behalen van de organisatiedoelstellingen.

De ideale samenstelling
Binnen iedere organisatie is communicatiemanagement weer anders ingevuld. Er is niet één optimale samenstelling die het beste is. Dit hangt van vele factoren af, zoals de organisatie, de markt en de doelstellingen. In ieder geval moet communicatiemanagement bijdragen aan de doelstellingen van de organisatie. Op het hoogste niveau van een organisatie moet communicatiemanagement worden ondersteund, anders heeft het geen nut.

Meer informatie
In de bronvermelding vind je titels van boeken over communicatiemanagement.

Bronnen: Vos M. en H. Schoemaker (1998) Geïntegreerde communicatie. Utrecht, Lemma. | Damoiseux, V.M.G., A.A. van Ruler en A Weisink. (1998). Effectiviteit in communicatiemanagement. Deventer, Samson. | Van Ruler, A.A. (1996) Communicatiemanagement in Nederland. Houten, Bohn Stafleu Van Loghum.